"Vestiges de la Premi\u00E8re Guerre mondiale."@fr . . . . . . . . . . . "Vestiges de la Premi\u00E8re Guerre mondiale."@fr . "Remnants of the First World War."@en . "Restos de la Primera Guerra Mundial."@es . "Resti della Prima Guerra Mondiale."@it . "Overblijfselen van de Eerste Wereldoorlog."@nl . "Relikte aus dem Ersten Weltkrieg."@de . . "Aan de voet van de heuvel Notre-Dame de Lorette heeft Ablain-Saint-Nazaire twee kerken: de \"nieuwe\", waar de inwoners nog steeds samenkomen, en de oude, een majestueus gotisch silhouet dat sinds de Eerste Wereldoorlog in puin ligt. Hier is niets in de steek gelaten: deze muren, die open zijn naar de hemel, zijn opzettelijk bewaard gebleven als een opvallende herinnering aan het geweld van de gevechten en de manieren waarop het dorp weer is opgebouwd.\nDe kerk van Ablain-Saint-Nazaire, een meesterwerk van flamboyante gotiek, werd in de 16e eeuw gebouwd door Charles de Bourbon-Carency, de plaatselijke landsheer, die Saint-Nazaire dankbaar wilde zijn voor de wonderbaarlijke genezing van zijn dochter. Eeuwenlang bepaalde de kerk het ritme van het dorpsleven: dopen, bruiloften, processies en begrafenissen vonden plaats in de schaduw van de klokkentoren, in het hart van een kerkhof dat zich rond de gevels verdrong. Toen in 1914 de oorlog uitbrak, bevond het dorp zich echter op de verkeerde plek: aan de voet van een strategisch plateau waar de Fransen en de Duitsers onophoudelijk om zouden vechten, de heuvel van Notre Dame de Lorette.\n\nIn 1914-1915 werd de kerk evenzeer een militaire als een spirituele kwestie. Het gebied was bezet door Duitse troepen en werd zwaar gebombardeerd toen het Franse leger op 9 mei 1915 een offensief begon om de uitloper van Lorette te heroveren. Na dagen van artillerievuur en gevechten van man tot man werd het dorp heroverd maar bijna volledig met de grond gelijk gemaakt: het dak van de kerk was ingestort, de gewelven waren opengereten, de muren waren overal gebarsten en het kerkhof was ondersteboven gekeerd. Alles wat overbleef was een indrukwekkend stenen karkas dat zijn stempel heeft gedrukt op de herinneringen van zowel soldaten als plaatselijke bewoners.\n\nAan het einde van het conflict moest Ablain-Saint-Nazaire zichzelf opnieuw opbouwen: huizen, boerderijen, wegen, maar ook een gebedshuis om de terugkeer naar het dagelijkse leven te begeleiden. De oude kerk, die sinds 1908 op de monumentenlijst staat, was het onderwerp van discussie: moest ze worden gerestaureerd of mocht ze het symbool worden van een gemarteld dorp? De Commissie voor Historische Monumenten besliste om de ru\u00EFnes te behouden, omdat ze vond dat deze ontroerende overblijfselen bewaard moesten blijven als herinnering aan de verwoestingen die de oorlog had aangericht, ook al wisten de dorpelingen heel goed dat de Franse artillerie ook had geholpen om ze neer te halen. Tegelijkertijd besloot de gemeente een nieuwe kerk te bouwen in het centrum van het dorp. Deze werd in 1932 voltooid, terwijl een kazerne die door de Canadezen was geschonken enkele jaren lang tijdelijke gebedsruimtes bood.\n\nDeze keuze leidde tot wat vandaag bekend staat als een \"in stand gehouden ru\u00EFne\". Praktisch gezien was het geen kwestie van identiek herbouwen of het monument laten instorten: in de jaren 1980 consolideerde de afdeling Monuments Historiques het metselwerk, maakte de paden veilig en controleerde de vegetatie om het gebouw in deze spectaculaire staat van open wond te houden. Als je tussen de stenen stapels doorloopt, onder de grote stille bogen doorgaat, lees je in de muren de inslagen, de instortingen en de discrete reconstructies die voorkomen dat de ru\u00EFne op haar beurt verdwijnt.\n\nTegenwoordig maakt de kerkru\u00EFne integraal deel uit van het landschap van het Artesische herinneringstoerisme, onder de necropolis Notre Dame de Lorette en de Anneau de la M\u00E9moire. Talrijke wandelpaden verbinden het plateau met de overblijfselen van de kerk en bieden een adembenemend uitzicht over de vallei en de heuvel waar duizenden soldaten begraven liggen. De site trekt families, schoolkinderen, geschiedenisfanaten en nieuwsgierigen aan, verleid door dit unieke evenwicht tussen de zachtheid van een klein plattelandsdorp en de sterke aanwezigheid van de herinnering aan 14-18 jaar."@nl . "Am Fu\u00DFe des H\u00FCgels Notre?Dame?de?Lorette hat Ablain?Saint?Nazaire zwei Kirchen: die \"neue\", in der sich die Einwohner noch heute versammeln, und die alte, eine majest\u00E4tische gotische Silhouette, die nach dem Ersten Weltkrieg als Ruine zur\u00FCckgelassen wurde. Die zum Himmel hin offenen Mauern wurden bewusst erhalten, um die Gewalt der K\u00E4mpfe und den Weg des Wiederaufbaus des Dorfes zu dokumentieren.\nDie Kirche von Ablain?Saint?Nazaire, ein Meisterwerk der Flamboyant-Gotik, wurde im 16. Jahrhundert von Charles de Bourbon?Carency, dem Herrn des Ortes, erbaut, der dem Heiligen Nazaire f\u00FCr die wundersame Heilung seiner Tochter danken wollte. Jahrhundertelang bestimmte sie das Leben des Dorfes: Taufen, Hochzeiten, Prozessionen und Beerdigungen fanden im Schatten des Glockenturms und im Herzen eines Friedhofs statt, der sich um die Fassaden des Geb\u00E4udes schmiegte. Als 1914 der Krieg ausbricht, befindet sich das Dorf jedoch am falschen Ort: am Fu\u00DFe eines strategisch wichtigen Plateaus, um das sich Franzosen und Deutsche unerbittlich streiten werden, dem H\u00FCgel Notre-Dame-de-Lorette.\n\nIn den Jahren 1914 und 1915 wurde die Kirche sowohl zu einem milit\u00E4rischen als auch zu einem spirituellen Einsatz. Die Gegend war von deutschen Truppen besetzt und wurde stark bombardiert, als die franz\u00F6sische Armee am 9. Mai 1915 eine Offensive startete, um den Loretto-Sporn zur\u00FCckzuerobern. Nach tagelangem Artilleriebeschuss und Nahk\u00E4mpfen wurde das Dorf zwar zur\u00FCckerobert, aber fast vollst\u00E4ndig dem Erdboden gleichgemacht: Das Dach der Kirche war eingest\u00FCrzt, die Gew\u00F6lbe waren aufgerissen, die Mauern durch und durch zerkl\u00FCftet und der Friedhof war verw\u00FCstet. Es bleibt nur ein steinernes Gerippe \u00FCbrig, das bereits beeindruckend ist und das die Erinnerungen der Soldaten wie auch der zur\u00FCckgekehrten Einwohner pr\u00E4gt.\n\nAm Ende des Konflikts muss Ablain?Saint?Nazaire alles wieder aufbauen: die H\u00E4user, die Bauernh\u00F6fe, die Wege, aber auch ein Gotteshaus, um die R\u00FCckkehr in den Alltag zu begleiten. Die alte Kirche, die seit 1908 unter Denkmalschutz steht, ist Gegenstand einer Debatte: Soll sie restauriert werden oder soll man akzeptieren, dass sie zum Symbol eines M\u00E4rtyrerdorfes wird? Die Kommission f\u00FCr historische Denkm\u00E4ler entschied sich f\u00FCr den Erhalt der Ruinen, da sie der Meinung war, dass diese bewegenden \u00DCberreste als Zeugnis der Kriegszerst\u00F6rungen erhalten werden sollten, auch wenn die Einwohner genau wussten, dass die franz\u00F6sische Artillerie auch dazu beigetragen hatte, sie niederzurei\u00DFen. Parallel dazu entschied sich die Gemeinde f\u00FCr den Bau einer neuen Kirche im Zentrum des Ortes, die 1932 fertiggestellt wurde, w\u00E4hrend in einer von den Kanadiern gestifteten Baracke mehrere Jahre lang provisorische Gottesdienste abgehalten wurden.\n\nDiese Entscheidung f\u00FChrte zu dem, was heute als \"gepflegte Ruine\" bezeichnet wird. In den 1980er Jahren konsolidierte die Denkmalschutzbeh\u00F6rde das Mauerwerk, sicherte die Wege und b\u00E4ndigte die Vegetation, um das Geb\u00E4ude in diesem spektakul\u00E4ren Zustand einer offenen Wunde einzufrieren. Wenn man zwischen den Steinpfeilern hindurchgeht und unter den gro\u00DFen, stillen Arkaden hindurchtritt, kann man in den Mauern die Einschl\u00E4ge, die Einst\u00FCrze und die diskreten Rekonstruktionen lesen, die verhindern, dass die Ruine ebenfalls verschwindet.\n\nHeute sind die Ruinen der Kirche ein fester Bestandteil des Gedenktourismus im Artois, unterhalb der Nekropole Notre-Dame-de-Lorette und des Rings der Erinnerung. Zahlreiche Spazier- und Wanderwege verbinden das Plateau mit den \u00DCberresten der Kirche und bieten atemberaubende Ausblicke auf das Tal und den H\u00FCgel, auf dem Tausende von Soldaten ruhen. Der Ort zieht Familien, Schulklassen, Geschichtsinteressierte und Neugierige an, die von dem einzigartigen Gleichgewicht zwischen der Sanftheit eines kleinen l\u00E4ndlichen Dorfes und der starken Pr\u00E4senz des Gedenkens an 14-18 begeistert sind."@de . "Ai piedi della collina di Notre-Dame de Lorette, Ablain-Saint-Nazaire ha due chiese: quella \"nuova\", dove gli abitanti si riuniscono ancora oggi, e quella vecchia, una maestosa sagoma gotica lasciata in rovina dalla Prima Guerra Mondiale. Qui nulla \u00E8 stato abbandonato: queste mura, aperte verso il cielo, sono state deliberatamente conservate come un ricordo impressionante della violenza dei combattimenti e dei modi in cui il villaggio \u00E8 stato ricostruito.\nCapolavoro di architettura gotica fiammeggiante, la chiesa di Ablain-Saint-Nazaire fu costruita nel XVI secolo da Charles de Bourbon-Carency, signore del luogo, che volle esprimere la sua gratitudine a Saint Nazaire per la guarigione miracolosa di sua figlia. Per secoli ha scandito la vita del villaggio: battesimi, matrimoni, processioni e sepolture si svolgevano all'ombra del suo campanile, nel cuore di un cimitero stretto intorno alle sue facciate. Quando nel 1914 scoppi\u00F2 la guerra, per\u00F2, il villaggio si trov\u00F2 nel posto sbagliato: ai piedi di un altopiano strategico che francesi e tedeschi si sarebbero contesi senza tregua, la collina di Notre Dame de Lorette.\n\nNel 1914-1915, la chiesa divenne una questione militare quanto spirituale. Occupata dalle truppe tedesche, la zona fu sottoposta a pesanti bombardamenti quando l'esercito francese lanci\u00F2 l'offensiva del 9 maggio 1915 per riconquistare lo sperone di Lorette. Dopo giorni di fuoco d'artiglieria e di combattimenti corpo a corpo, il villaggio fu riconquistato ma quasi completamente raso al suolo: il tetto della chiesa era crollato, le volte erano state squarciate, i muri erano tutti crepati e il cimitero era stato messo sottosopra. Tutto ci\u00F2 che rimane \u00E8 una carcassa di pietra gi\u00E0 impressionante, che ha lasciato il segno nella memoria dei soldati e degli abitanti del luogo.\n\nAlla fine del conflitto, Ablain-Saint-Nazaire dovette ricostruirsi: case, fattorie, strade, ma anche un luogo di culto per accompagnare il ritorno alla vita quotidiana. Iscritta come Monumento Storico dal 1908, l'antica chiesa \u00E8 stata oggetto di dibattito: doveva essere restaurata o lasciata diventare il simbolo di un villaggio martirizzato? La Commissione dei Monumenti Storici si pronunci\u00F2 a favore del mantenimento delle rovine, ritenendo che questi commoventi resti dovessero essere conservati per ricordare la distruzione causata dalla guerra, anche se gli abitanti del villaggio erano ben consapevoli che anche l'artiglieria francese aveva contribuito ad abbatterli. Allo stesso tempo, il comune decise di costruire una nuova chiesa nel centro del villaggio, che fu completata nel 1932, mentre una caserma donata dai canadesi forn\u00EC strutture di culto temporanee per diversi anni.\n\nQuesta scelta diede origine a quello che oggi \u00E8 conosciuto come \"rudere mantenuto\". In pratica, non si trattava n\u00E9 di ricostruire in modo identico n\u00E9 di lasciar crollare il monumento: negli anni '80, il dipartimento Monuments Historiques ha consolidato le murature, messo in sicurezza i camminamenti e controllato la vegetazione per mantenere l'edificio in questo spettacolare stato di ferita aperta. Camminare tra i cumuli di pietra, passare sotto i grandi archi silenziosi, significa leggere nei muri gli impatti, i crolli, le ricostruzioni discrete che impediscono alla rovina di scomparire a sua volta.\n\nOggi le rovine della chiesa sono parte integrante del paesaggio turistico della memoria dell'Artois, al di sotto della necropoli di Notre Dame de Lorette e dell'Anneau de la M\u00E9moire. Numerosi sentieri per passeggiate ed escursioni collegano l'altopiano ai resti della chiesa, offrendo una vista mozzafiato sulla valle e sulla collina dove sono stati sepolti migliaia di soldati. Il sito attira famiglie, scolaresche, appassionati di storia e semplici curiosi, sedotti da questo singolare equilibrio tra la dolcezza di un piccolo villaggio rurale e la fortissima presenza della memoria del 14-18."@it . "Au pied de la colline de Notre\u2011Dame\u2011de\u2011Lorette, Ablain\u2011Saint\u2011Nazaire compte deux \u00E9glises : la \u00AB nouvelle \u00BB, o\u00F9 les habitants se rassemblent encore aujourd\u2019hui, et l\u2019ancienne, majestueuse silhouette gothique laiss\u00E9e \u00E0 l\u2019\u00E9tat de ruine depuis la Premi\u00E8re Guerre mondiale. Ici, rien d\u2019abandonn\u00E9 : ces murs ouverts au ciel ont \u00E9t\u00E9 volontairement conserv\u00E9s comme un t\u00E9moin saisissant de la violence des combats et des chemins de reconstruction du village.\nChef\u2011d\u2019\u0153uvre du gothique flamboyant, l\u2019\u00E9glise d\u2019Ablain\u2011Saint\u2011Nazaire est construite au XVI\u1D49 si\u00E8cle par Charles de Bourbon\u2011Carency, seigneur du lieu, soucieux d\u2019exprimer sa reconnaissance \u00E0 saint Nazaire pour la gu\u00E9rison miraculeuse de sa fille. Pendant des si\u00E8cles, elle rythme la vie du village : bapt\u00EAmes, mariages, processions et inhumations se d\u00E9roulent \u00E0 l\u2019ombre de son clocher, au c\u0153ur d\u2019un cimeti\u00E8re serr\u00E9 autour de ses fa\u00E7ades. Quand la guerre \u00E9clate en 1914, le village se retrouve pourtant au mauvais endroit : au pied d\u2019un plateau strat\u00E9gique que Fran\u00E7ais et Allemands vont se disputer sans rel\u00E2che, la colline de Notre\u2011Dame\u2011de\u2011Lorette.\n\nEn 1914\u20111915, l\u2019\u00E9glise devient un enjeu militaire autant que spirituel. Occup\u00E9 par les troupes allemandes, le secteur subit un bombardement intensif lorsque l\u2019arm\u00E9e fran\u00E7aise lance l\u2019offensive du 9 mai 1915 pour reprendre l\u2019\u00E9peron de Lorette. Apr\u00E8s des jours de tirs d\u2019artillerie et de combats au corps \u00E0 corps, le village est reconquis mais presque enti\u00E8rement ras\u00E9 : la toiture de l\u2019\u00E9glise s\u2019est effondr\u00E9e, les vo\u00FBtes sont \u00E9ventr\u00E9es, les murs sont fissur\u00E9s de part en part, le cimeti\u00E8re est boulevers\u00E9. Il ne reste qu\u2019une carcasse de pierre, d\u00E9j\u00E0 impressionnante, qui marque les m\u00E9moires des soldats comme des habitants revenus sur place.\n\n\u00C0 la fin du conflit, Ablain\u2011Saint\u2011Nazaire doit se reconstruire : les maisons, les fermes, les chemins, mais aussi un lieu de culte pour accompagner le retour \u00E0 une vie quotidienne. Class\u00E9e Monument historique d\u00E8s 1908, l\u2019ancienne \u00E9glise fait l\u2019objet d\u2019un d\u00E9bat : faut\u2011il la restaurer ou accepter qu\u2019elle devienne le symbole d\u2019un village martyr ? La Commission des Monuments historiques tranche en faveur du maintien des ruines, estimant que ces vestiges \u00E9mouvants doivent \u00EAtre conserv\u00E9s comme un t\u00E9moignage des destructions de la guerre, m\u00EAme si les habitants savent bien que l\u2019artillerie fran\u00E7aise a aussi contribu\u00E9 \u00E0 les mettre \u00E0 bas. En parall\u00E8le, la commune choisit de construire une nouvelle \u00E9glise au centre du bourg, achev\u00E9e en 1932, tandis qu\u2019un baraquement offert par les Canadiens assure le culte provisoire pendant plusieurs ann\u00E9es.\n\nCe choix donne naissance \u00E0 ce que l\u2019on appelle aujourd\u2019hui une \u00AB ruine entretenue \u00BB. Concr\u00E8tement, il ne s\u2019agit ni de reconstruire \u00E0 l\u2019identique, ni de laisser le monument s\u2019effondrer : dans les ann\u00E9es 1980, les services des Monuments historiques consolident les ma\u00E7onneries, s\u00E9curisent les circulations et ma\u00EEtrisent la v\u00E9g\u00E9tation pour figer l\u2019\u00E9difice dans cet \u00E9tat spectaculaire de blessure ouverte. Marcher entre les piles de pierre, passer sous les grandes arcades silencieuses, c\u2019est lire dans les murs les impacts, les effondrements, les reconstructions discr\u00E8tes qui emp\u00EAchent la ruine de dispara\u00EEtre \u00E0 son tour.\n\nAujourd\u2019hui, les ruines de l\u2019\u00E9glise s\u2019inscrivent pleinement dans le paysage du tourisme de m\u00E9moire de l\u2019Artois, en contrebas de la n\u00E9cropole Notre\u2011Dame\u2011de\u2011Lorette et de l\u2019Anneau de la M\u00E9moire. De nombreux circuits de promenade ou de randonn\u00E9e relient le plateau aux vestiges de l\u2019\u00E9glise, offrant des points de vue saisissants sur la vall\u00E9e et sur la colline o\u00F9 reposent des milliers de soldats. Le site attire familles, scolaires, passionn\u00E9s d\u2019histoire et simples curieux, s\u00E9duits par cet \u00E9quilibre singulier entre la douceur d\u2019un petit village rural et la pr\u00E9sence tr\u00E8s forte de la m\u00E9moire de 14\u201118."@fr . "Al pie de la colina de Notre-Dame de Lorette, Ablain-Saint-Nazaire cuenta con dos iglesias: la \"nueva\", donde a\u00FAn hoy se re\u00FAnen los habitantes, y la antigua, una majestuosa silueta g\u00F3tica en ruinas desde la Primera Guerra Mundial. Aqu\u00ED no se ha abandonado nada: estos muros, abiertos al cielo, se han conservado deliberadamente como impactante recordatorio de la violencia de los combates y de las formas en que se reconstruy\u00F3 el pueblo.\nObra maestra de la arquitectura g\u00F3tica flam\u00EDgera, la iglesia de Ablain-Saint-Nazaire fue construida en el siglo XVI por Carlos de Borb\u00F3n-Carencia, el se\u00F1or local, que deseaba expresar su gratitud a Saint Nazaire por la curaci\u00F3n milagrosa de su hija. Durante siglos, marc\u00F3 el ritmo de la vida del pueblo: bautizos, bodas, procesiones y entierros ten\u00EDan lugar a la sombra de su campanario, en el coraz\u00F3n de un cementerio apretujado alrededor de sus fachadas. Sin embargo, cuando estall\u00F3 la guerra en 1914, el pueblo se encontr\u00F3 en el lugar equivocado: al pie de una meseta estrat\u00E9gica por la que franceses y alemanes luchar\u00EDan sin tregua, la colina de Notre Dame de Lorette.\n\nEn 1914-1915, la iglesia se convirti\u00F3 tanto en una cuesti\u00F3n militar como espiritual. Ocupada por las tropas alemanas, la zona fue objeto de intensos bombardeos cuando el ej\u00E9rcito franc\u00E9s lanz\u00F3 su ofensiva el 9 de mayo de 1915 para retomar el espol\u00F3n de Lorette. Tras varios d\u00EDas de fuego de artiller\u00EDa y combates cuerpo a cuerpo, el pueblo fue reconquistado, pero casi completamente arrasado: el tejado de la iglesia se derrumb\u00F3, las b\u00F3vedas se abrieron de par en par, las paredes se agrietaron por todas partes y el cementerio qued\u00F3 patas arriba. Todo lo que queda es una impresionante carcasa de piedra, que ha dejado su huella en la memoria tanto de los soldados como de los residentes locales.\n\nAl final del conflicto, Ablain-Saint-Nazaire tuvo que reconstruirse: casas, granjas, carreteras, pero tambi\u00E9n un lugar de culto para acompa\u00F1ar la vuelta a la vida cotidiana. Catalogada como Monumento Hist\u00F3rico desde 1908, la antigua iglesia fue objeto de debate: \u00BFhab\u00EDa que restaurarla o dejar que se convirtiera en el s\u00EDmbolo de un pueblo martirizado? La Comisi\u00F3n de Monumentos Hist\u00F3ricos se pronunci\u00F3 a favor de mantener las ruinas, por considerar que estos restos conmovedores deb\u00EDan conservarse como recuerdo de la destrucci\u00F3n causada por la guerra, aunque los habitantes del pueblo eran muy conscientes de que la artiller\u00EDa francesa tambi\u00E9n hab\u00EDa contribuido a derribarlos. Al mismo tiempo, la comuna decidi\u00F3 construir una nueva iglesia en el centro del pueblo, que se termin\u00F3 en 1932, mientras que un cuartel donado por los canadienses proporcion\u00F3 instalaciones temporales para el culto durante varios a\u00F1os.\n\nEsta elecci\u00F3n dio lugar a lo que hoy se conoce como \"ruina mantenida\". En la pr\u00E1ctica, no se trataba ni de reconstruir de forma id\u00E9ntica ni de dejar que el monumento se derrumbara: en los a\u00F1os 80, el departamento de Monuments Historiques consolid\u00F3 la mamposter\u00EDa, hizo seguras las pasarelas y control\u00F3 la vegetaci\u00F3n para mantener el edificio en este espectacular estado de herida abierta. Caminar entre los montones de piedra, pasar bajo los grandes arcos silenciosos, es leer en los muros los impactos, los derrumbes, las discretas reconstrucciones que impiden que la ruina desaparezca a su vez.\n\nHoy en d\u00EDa, las ruinas de la iglesia forman parte integrante del paisaje tur\u00EDstico del recuerdo de Artois, por debajo de la necr\u00F3polis de Notre Dame de Lorette y del Anneau de la M\u00E9moire. Numerosas rutas de senderismo conectan la meseta con los restos de la iglesia, ofreciendo impresionantes vistas sobre el valle y la colina donde est\u00E1n enterrados miles de soldados. El lugar atrae a familias, escolares, aficionados a la historia y simples curiosos, seducidos por este singular equilibrio entre la dulzura de un peque\u00F1o pueblo rural y la presencia muy fuerte de la memoria del 14-18."@es . "At the foot of Notre-Dame-de-Lorette hill, Ablain-Saint-Nazaire boasts two churches: the \"new\" one, where residents still gather today, and the old one, a majestic Gothic silhouette left in ruins since the First World War. Here, nothing has been abandoned: these walls, open to the sky, have been deliberately preserved as a vivid reminder of the violence of the fighting and the ways in which the village was rebuilt.\nA masterpiece of flamboyant Gothic architecture, the church of Ablain-Saint-Nazaire was built in the 16th century by Charles de Bourbon-Carency, the local lord, to express his gratitude to Saint-Nazaire for the miraculous cure of his daughter. For centuries, it set the pace for village life: baptisms, weddings, processions and burials took place in the shadow of its bell tower, in the heart of a cemetery tightly packed around its facades. When war broke out in 1914, however, the village found itself in the wrong place: at the foot of a strategic plateau that the French and Germans would fight over relentlessly, the hill of Notre-Dame-de-Lorette.\n\nIn 1914?1915, the church became as much a military issue as a spiritual one. Occupied by German troops, the area came under heavy bombardment when the French army launched its offensive on May 9, 1915 to retake the Lorette spur. After days of artillery fire and hand-to-hand fighting, the village was recaptured, but almost completely razed: the church roof had collapsed, the vaults were ripped open, the walls were cracked throughout, and the cemetery had been turned upside down. All that remains is an impressive stone carcass, remembered by soldiers and local residents alike.\n\nAt the end of the war, Ablain-Saint-Nazaire had to rebuild itself: houses, farms, roads, but also a place of worship to accompany the return to everyday life. Listed as a Monument Historique since 1908, the old church was the subject of debate: should it be restored or allowed to become the symbol of a martyred village? The Commission des Monuments Historiques decided in favor of preserving the ruins, believing that these moving remains should be preserved as a testimony to the destruction of war, even if the inhabitants were well aware that French artillery had also contributed to their demise. At the same time, the commune decided to build a new church in the center of town, completed in 1932, while a barracks donated by the Canadians provided temporary worship facilities for several years.\n\nThis choice gave rise to what is known today as a \"maintained ruin\". In the 1980s, the Monuments Historiques department consolidated the masonry, secured the passageways and controlled the vegetation, leaving the building in the spectacular state of an open wound. Walking between the piles of stone, passing under the great silent arches, you can read in the walls the impacts, the collapses, the discreet reconstructions that prevent the ruin from disappearing in its turn.\n\nToday, the church ruins are an integral part of the Artois remembrance tourism landscape, below the Notre-Dame-de-Lorette necropolis and the Anneau de la M\u00E9moire. Numerous walking and hiking trails link the plateau to the remains of the church, offering breathtaking views over the valley and the hill where thousands of soldiers lie buried. The site attracts families, schoolchildren, history buffs and the simply curious, seduced by this singular balance between the gentleness of a small rural village and the very strong presence of the memory of 14?18."@en . . .